Geschiedenis van de sluizen

Het kanaal werd tussen 1823 en 1825 aangelegd en eindigde in de Westerschelde. Twee schutsluizen werden bij Terneuzen aangelegd, een van 8 meter breed en een tweede van 12 meter. Nadien zijn de sluizen verschillende malen verbeterd en vergroot.

Het complex bestaat nu uit drie sluizen. De oudste, Middensluis geheten, is in 1910 geopend, heeft een lengte van 110 meter en een breedte van 18 meter. Ze werd in 1986 gerenoveerd.

Op het einde van de jaren '60 van de 20e eeuw vonden er omvangrijke werken plaats. In1968 werden twee nieuwe sluizen geopend:

  • De Oostsluis of binnenvaartsluis, die een lengte heeft van 280 meter en een breedte van 23 meter.

 

300_sluis2.jpg

  • De Westsluis of zeesluis, die een lengte heeft van 290 meter en een breedte van 40 meter. Ze is geschikt voor zeeschepen met een diepgang tot 12,5 meter en een laadvermogen van 83.000 ton. Bij deze sluis zijn voorzieningen aangebracht om te voorkomen dat zout water het kanaal binnendringt. België had een aandeel van 80% van de totale aanlegkosten van de Westsluis; Nederland betaalde de overige 20%.

    300_sluis3.jpg

Per jaar worden de sluizen gepasseerd door ongeveer 10.000 zeeschepen, ruim 50.000 binnenvaartschepen, en een 3.000-tal pleziervaartuigen.

Bij de sluizen is een bezoekerscentrum gevestigd, dat Portaal van Vlaanderen heet.

Test geslaagd voor grotere zeeschepen door Westsluis

Door de komst van de zogenaamde post-Panamax schepen voor het vervoer van bulkgoederen werd in 2007 een discussie gestart of deze grotere schepen ook gebruik konden maken van de Westsluis. In december van dat jaar werd besloten een aantal proefvaarten te doen met schepen van een maximale omvang van 230 x 37 x 12,5 meter (l x b x d) door de Westsluis. De eerste geslaagde geslaagde proefvaart was op 20 november 2008 met de bulkcarrier Alam Permai; dit schip is 36,5 meter breed en heeft een diepgang van 12,3 meter. Op 5 januari 2009 volgde de tweede proefvaart met Aris T. Deze passeerde met zijn breedte van 36,97 meter en een diepgang van 12,4 meter ook zonder problemen de sluis. Op 5 maart 2010 kwam het allergrootste schip ooit in de haven van Gent aan. De Eptalofos is 229,50 meter lang, 36,98 meter breed en heeft een draagvermogen van 92.567 ton. Het schip vervoerde ijzererts voor de hoogoven van Arcelor Mittal. De diepgang bij de opvaart bedroeg 12,5 meter na lichteren in de Put van Terneuzen. Met deze proefvaarten zijn schepen met een maximale breedte van 37 meter toegelaten in de Westsluis[1].

Nieuwe sluis

In maart 2005 besloten Nederland en Vlaanderen een gezamenlijke studie te doen met betrekking tot de toegankelijkheid van de Kanaalzone Gent-Terneuzen[2]. Uit deze studie kwamen drie alternatieven naar voren, namelijk:

  • een combisluis met afmetingen van circa 380 x 28 x 8,6 meter (l x b x h);

  • een kleine zeesluis van circa 290 x 40 x 13,8 meter of

  • een grote zeesluis.

Op 19 maart 2012 werd de voorkeur bekendgemaakt voor de optie van de grote zeesluis, met een afmeting van 427 meter lang, 55 meter breed en 16 meter diep. De afmetingen komen overeen met die van de nieuwe sluizen van het Panamakanaal en schepen van het formaat New Panamax kunnen er gebruik van maken. De haven van Gent wordt bereikbaar voor schepen tot 150.000 ton of containerschepen met een capaciteit van 12.000 TEU. De sluis zal worden gebouwd op het sluizenterrein ten oosten van de Westsluis.
De bouw vergt een investering van 930 miljoen euro en de kosten voor het onderhoud gedurende 30 jaar na ingebruikneming zijn geschat op circa 75 miljoen euro[2]. Van de bouwkosten zal Nederland 141,9 miljoen euro bijdragen en Vlaanderen de rest. Aanpassingen aan het kanaal, zoals het kanaalprofiel en aan kunstwerken, om de grotere schepen veilig door het kanaal te laten varen zijn noodzakelijk. Deze kosten komen ook grotendeels voor rekening van Vlaanderen. Nederland zal 15% van de kosten dragen met een maximum van 150 miljoen euro[2]. De sluis zal rond 2021 gereed moeten zijn.



Realisatie: TiDi Graphics